Ευτοκία, Σωματείο για την Προαγωγή του Φυσικού Τοκετού

ΠΑΝΔΗΜΙΑ COVID-19 ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΠΙΤΟΚΟΥ-ΛΕΧΩΙΔΑΣ-ΝΕΟΓΝΟΥ

ΠΑΝΔΗΜΙΑ COVID-19 ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΠΙΤΟΚΟΥ-ΛΕΧΩΙΔΑΣ-ΝΕΟΓΝΟΥ

30 Μαρτίου 2020
Τα δικαιώματα της γυναίκας κατά τον τοκετό πρέπει να υποστηρίζονται στη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού
Η Διεθνής Συνομοσπονδία Μαιών/Μαιευτών (ICM) εκφράζει την ανησυχία της, για το γεγονός ότι, σε πολλές χώρες, τα ανθρώπινα δικαιώματα των γυναικών, των νεογνών και των μαιών τους παραβιάζονται, με την εισαγωγή ακατάλληλων πρωτοκόλλων για τη διαχείριση της εγκυμοσύνης, του τοκετού και της μεταγεννητικής φροντίδας, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της πανδημίας του κορωνοϊού.
Αυτά τα ακατάλληλα πρωτόκολλα, δεν βασίζονται σε τρέχουσες αξιόπιστες αποδείξεις, και είναι επιβλαβή για τις γυναίκες και τα νεογνά τους. Με βάση τις συστάσεις από αξιόπιστες πηγές και τα τρέχοντα ερευνητικά στοιχεία για τη φροντίδα των εγκύων και των νεογνών, κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού, η ICM έχει αναπτύξει συμβουλές για μαίες, άλλους επαγγελματίες υγείας και υπεύθυνους υγειονομικών υπηρεσιών, σχετικά με την περιγεννητική φροντίδα των γυναικών και των νεογνών τους. Παρόλο που συνεχώς εμφανίζονται νέα στοιχεία για την κλινική φροντίδα των γυναικών στην αναπαραγωγική περίοδο, είναι σημαντικό τα πρωτόκολλα για την κύηση και τον τοκετό, κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού, να βασίζονται σε τεκμηριωμένα στοιχεία και να υποστηρίζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα όλων των γυναικών και των νεογνών τους.
1. Οι έγκυες γυναίκες πρέπει να λαμβάνουν τις ίδιες προφυλάξεις όπως και όλοι οι άλλοι ενήλικες: συχνό και σχολαστικό πλύσιμο των χεριών, βήχας και φτάρνισμα σε χαρτομάντιλο ή στο εσωτερικό του αγκώνα, φυσική απομόνωση, και παραμονή στο σπίτι αν αυτό είναι δυνατόν.
2. Κάθε γυναίκα και νεογέννητο έχουν το δικαίωμα να αντιμετωπίζονται με συμπόνια, αξιοπρέπεια και σεβασμό.
3. Κάθε γυναίκα έχει δικαίωμα ενημέρωσης, έγγραφης συγκατάθεσης, άρνησης συγκατάθεσης, και σεβασμού και διατήρησης των αποφάσεων και επιλογών της. Αυτό περιλαμβάνει το δικαίωμα, να έχει άτομο της επιλογής της μαζί της, κατά τη διάρκεια του τοκετού της.
4.  Ένα, ασυμπτωματικό, άτομο της επιλογής της γυναίκας, θα πρέπει να επιτρέπεται να μείνει με τη γυναίκα, τουλάχιστον, κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού της. Η συνεχής υποστήριξη από έναν σύντροφο στον τοκετό, αυξάνει την αυθόρμητη έναρξη του τοκετού, μειώνει τη χρονική διάρκεια του τοκετού, μειώνει την πιθανότητα τοκετού με καισαρική τομή, καθώς και άλλες ιατρικές παρεμβάσεις.
5. Οι συνηθισμένες ιατρικές παρεμβάσεις, όπως η πρόκληση τοκετού, η καισαρική τομή και η χρήση εμβρυουλκίας, χωρίς μαιευτική ένδειξη:
• θα αυξήσουν την πιθανότητα επιπλοκών στη μητέρα και στο νεογνό
• θα αυξήσουν τη διάρκεια της νοσηλείας στο μαιευτήριο
• θα προσθέσουν επιπλέον φόρτο εργασίας στο μαιευτικό και ιατρικό προσωπικό του μαιευτηρίου γεγονός που θα αυξήσει την πιθανότητα έκθεσης στον κορωνοϊό, μειώνοντας έτσι τη θετική εμπειρία τοκετού για τις μητέρες και τις οικογένειές τους.
6. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδεικνύουν ότι, οι γυναίκες δεν μπορούν να γεννήσουν κολπικά ή θα ήταν ασφαλέστερος ο τοκετός με καισαρική τομή, ακόμα και σε περίπτωση υποψίας ή γνωστής λοίμωξης από κορωνοϊό. Οι επιλογές της γυναίκας για τον τοκετό της, θα πρέπει να γίνονται σεβαστές και να ακολουθούνται όσο το δυνατόν περισσότερο, λαμβάνοντας  πάντα υπόψη τις κλινικές ανάγκες της.
7. Σε χώρες όπου, τα συστήματα υγείας μπορούν να υποστηρίξουν τον τοκετό στο σπίτι, οι υγιείς γυναίκες που έχουν μια χαμηλού κινδύνου εγκυμοσύνη, και με την υποστήριξη ειδικευμένων μαιών, με κατάλληλο εξοπλισμό και για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, μπορεί να είναι πιο ασφαλείς σε έναν τοκετό στο σπίτι ή σε ένα κέντρο τοκετού (σ.σ. δεν υπάρχουν τέτοια κέντρα στην Ελλάδα), παρά σε ένα μαιευτήριο ή νοσοκομείο όπου μπορεί να υπάρχουν πολλοί ασθενείς (ακόμη και μη έγκυοι ασθενείς) με κορωνοϊό.
8. Ο κορωνοϊός έχει ανιχνευθεί σε δείγματα κοπράνων ορισμένων ανθρώπων, επομένως, για να μειωθεί η μετάδοση στο μωρό, ο τοκετός στο νερό δεν συνιστάται για εγκύους που είναι θετικές στον κορωνοϊό.
9. Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι ο κορωνοϊός, μπορεί να περάσει στο βρέφος μέσω του μητρικού γάλακτος.
10. Οι θηλάζουσες γυναίκες δεν θα πρέπει να χωρίζονται από τα νεογνά τους, καθώς δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι οι αναπνευστικοί ιοί μπορούν να μεταδοθούν μέσω του μητρικού γάλακτος. Η μητέρα μπορεί να συνεχίσει τον θηλασμό, εφόσον εφαρμόζονται οι απαραίτητες προφυλάξεις, που αναφέρονται παρακάτω:
• Οι συμπτωματικές μητέρες που είναι αρκετά καλά για να θηλάσουν, θα πρέπει να φορούν μάσκα όταν πλησιάζουν το νεογέννητο (συμπεριλαμβανομένης και της ώρας του μητρικού θηλασμού), να πλένουν τα χέρια τους πριν και μετά την επαφή με το νεογνό, και να καθαρίζουν και να απολυμαίνουν όλες τις πιθανές μολυσμένες επιφάνειες
• Εάν η μητέρα είναι πάρα πολύ άρρωστη για να θηλάσει, θα πρέπει να ενθαρρύνεται και να υποστηρίζεται για την άντληση του μητρικού γάλακτος, που μπορεί να χορηγηθεί στο νεογέννητο μέσω ενός καθαρού κυπέλλου ή κουταλιού. Η χρήση μάσκας, η αυστηρή υγιεινή των χεριών, και η απολύμανση, μετά την άντληση του μητρικού γάλακτος, όλων των συσκευών άντλησης αλλά και των χρησιμοποιούμενων επιφανειών, είναι απαραίτητη.
• Το αντλημένο μητρικό γάλα μπορεί να καταγραφεί και να αποθηκευτεί για μεταγενέστερη χρήση, αν δεν χορηγηθεί αμέσως στο νεογνό. Το Κέντρο Ελέγχου Νόσων (CDC) συνιστά να φυλάσσεται το αντλημένο μητρικό γάλα σε θερμοκρασία δωματίου για 4 ώρες, να διατηρείται σε ψυγείο (όχι στο ράφι της πόρτας) για 4 ημέρες και στην κατάψυξη για 6-12 μήνες.
• Τα νεογνά που γεννήθηκαν πρόωρα ή ασθενούν, μπορεί να χρειαστούν πρόσθετη ιατρική υποστήριξη. Ωστόσο, κάθε νεογέννητο έχει το δικαίωμα πρόσβασης στη μητέρα ή τον γονέα του. Καμία μητέρα δεν θα πρέπει να χωρίζεται από το μωρό της χωρίς τη συγκατάθεσή της. Οι μητέρες και τα νεογνά τους, έχουν το δικαίωμα να παραμείνουν μαζί ανά πάσα στιγμή, ακόμα και αν το μωρό γεννηθεί μικρό, πρόωρο ή με ιατρικές καταστάσεις που απαιτούν πρόσθετη φροντίδα.
11. Οι μαιευτικές υπηρεσίες περιγεννητικής φροντίδας, θα πρέπει να εξακολουθήσουν να αποτελούν προτεραιότητα, ως βασικός πυρήνας των υπηρεσιών υγείας.
12. Η συνεχιζόμενη φροντίδα, με βάση το μαιοκεντρικό μοντέλο παρακολούθησης, θα μειώσει τον αριθμό των φροντιστών – επαγγελματιών υγείας – που έρχονται σε επαφή με τη γυναίκα και τον σύντροφό της, μειώνοντας έτσι τις πιθανότητες εξάπλωσης του κορωνοϊού στα μαιευτήρια ή νοσοκομεία. Η συνεχιζόμενη φροντίδα, με βάση το μαιοκεντρικό μοντέλο παρακολούθησης, θα πρέπει να ενθαρρύνεται και να παρέχεται στις γυναίκες.
13. Οι μαίες/μαιευτές, είτε δουλεύουν στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας – κοινοτική μαιευτική, είτε ως ανεξάρτητες ελεύθεροι επαγγελματίες, είτε στα μαιευτήρια ή νοσοκομεία, είναι απαραίτητοι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας, και παρέχουν μια σημαντική υπηρεσία στις γυναίκες και τα νεογνά τους. Η επίταξη μαίας/μαιευτή, και η τοποθέτησή τους εκτός των περιγεννητικών υπηρεσιών, σε θέσεις γενικής ιατρικής φροντίδας ή φροντίδας της δημόσιας υγείας κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού, είναι πιθανό να αυξήσει την αρνητική περιγεννητική μητρική και νεογνική έκβαση.
14. Οι μαίες/μαιευτές, έχουν το δικαίωμα πλήρους πρόσβασης σε όλους τους ατομικούς προστατευτικούς εξοπλισμούς (PPE), την φροντίδα υγιεινής, καθώς και ένα ασφαλές και με σεβασμό περιβάλλον εργασίας.
15. Η σεξουαλική φροντίδα αναπαραγωγικής υγείας όπως ο οικογενειακός προγραμματισμός και η αντισύλληψη, η επείγουσα αντισύλληψη και οι υπηρεσίες αμβλώσεων, θα πρέπει να παραμείνουν διαθέσιμες ως βασικές υπηρεσίες υγείας.
Πηγές:
• Information about Covid19 on WHO website (https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/events-as-they-happen)
• In seeking and receiving maternity care before, during, and after childbirth: WHO Respectful Maternity Care: Universal Rights of Childbearing Women (https://www.who.int/woman_child_accountability/ierg/reports/2012_01S_Respectful_Maternity_Care_Charter_The_Universal_Rights_of_Childbearing_Women.pdf)
•  The full reference for the joint RCOG/RCM statement
• Evidence on continuous support for women in childbirth: Cochrane database (https://www.cochrane.org/CD003766/PREG_continuous-support-women-during-childbirth)
• Information about Covid19 on UNICEF website (https://www.unicef.org/coronavirus/covid-19)
• CDC guidelines on expressed breast milk (https://www.cdc.gov/breastfeeding/recommendations/handling_breastmilk.htm)
• Universal Rights of the Child: Healthy Newborn Network 2019 (https://www.healthynewbornnetwork.org/hnn-content/uploads/Final-Country-Progress-Report-v9-low-res.pdf)
• Information about Covid19 on UNFPA website (https://www.unfpa.org/covid19)
Άλλες πηγές ενημέρωσης σχετικά με τον Sars-Cov-2 στην διάρκεια της κύησης και του θηλασμού είναι οι παρακάτω:
Πηγές
National Center for Immunization and Respiratory Diseases (NCIRD),
Division of Viral Diseases, Centers for Disease Control and Prevention, «Frequently Asked Questions and Answers: Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) and Pregnancy», https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/specific-groups/pregnancy-faq.html, Page last reviewed: March 6, 2020.
Practice Advisory: Novel Coronavirus 2019 (COVID-19), https://www.acog.org/Clinical-Guidance-and-Publications.
https://www.unicef.org/stories/novel-coronavirus-outbreak-what-parents-should-know
ΕΕΜΓΕ, www.hsoge.gr